Ransomware သံသယဖြစ်ချိန် ချက်ချင်းလုပ်ဆောင်ရန်

ဖိုင်ဖွင့်မရခြင်း၊ အမည်ပြောင်းသွားခြင်း၊ ငွေတောင်းစာပေါ်လာခြင်းသည် ransomware ဖြစ်နိုင်သည်။ အရေးကြီးဆုံးက ကူးစက်မှုမပြန့်အောင် စက်ကို network မှခွဲပြီး IT/security အဖွဲ့ကို အသိပေးခြင်းဖြစ်သည်။

အခြေခံကို နားလည်ရန်

Wi-Fi ပိတ်ပြီး Ethernet ဖြုတ်ပါ။ ဘယ်စက်၊ ဘယ်အချိန်၊ ဘာတွေ့သည်ကိုမှတ်တမ်းတင်ပါ။ IT ညွှန်ကြားချက်မရခင် backup disk မချိတ်၊ ဖိုင်မဖျက်၊ recovery မလုပ်ပါနှင့်။

လက်တွေ့ဥပမာ

Notebook တစ်လုံးမှာ ransom note ပေါ်လျှင် network မှဖြုတ်ပြီး အခြားသန့်ရှင်းသောဖုန်းဖြင့် IT ကိုဆက်သွယ်ပါ။ USB backup မချိတ်ခြင်းက ကူးစက်မှုလျှော့နိုင်သည်။

သတိထားရန်

ကိုယ်တိုင်ဖိုင်ဖျက်ခြင်းက သက်သေဆုံးရှုံးစေနိုင်သည်။ ပေးချေမှုဆုံးဖြတ်ချက်ကို တစ်ဦးတည်းမချပါနှင့်။

အမြန်စစ်ဆေးစာရင်း

• သက်ဆိုင်ရာ setting နှင့် access ကို စစ်ဆေးပါ။
• အရေးကြီးဖိုင်နှင့် account များကို ကာကွယ်ပါ။
• မသေချာလျှင် IT တာဝန်ခံ သို့မဟုတ် မူရင်းထုတ်လုပ်သူ၏လမ်းညွှန်ကို မေးပါ။

အနှစ်ချုပ်

ဖိုင်ဖွင့်မရခြင်း၊ အမည်ပြောင်းသွားခြင်း၊ ငွေတောင်းစာပေါ်လာခြင်းသည် ransomware ဖြစ်နိုင်သည်။ အရေးကြီးဆုံးက ကူးစက်မှုမပြန့်အောင် စက်ကို network မှခွဲပြီး IT/security အဖွဲ့ကို အသိပေးခြင်းဖြစ်သည်။ Notebook တစ်လုံးမှာ ransom note ပေါ်လျှင် network မှဖြုတ်ပြီး အခြားသန့်ရှင်းသောဖုန်းဖြင့် IT ကိုဆက်သွယ်ပါ။ USB backup မချိတ်ခြင်းက ကူးစက်မှုလျှော့နိုင်သည်။

မူရင်းလမ်းညွှန် — CISA StopRansomware Guide